۱۳۸۷ اردیبهشت ۲, دوشنبه

سعدی را فراموش نکنیم

[Ange inläggets rubrik här]

 

 

خبر درگذشت آقای بنی‌صدر، پسر دائی‌ام بیاد حسین پسردائیم افتادم که در خرج صرفه‌جو بود و با دکتر ابو‌الحسن بنی‌صدر همکلاسی دوست بود. ‌روزهای دانشجوئی من، بنی‌صدر، دانش‌جوی ارشد اقتصاد بود. 

رفته بودم خانه‌ی خواهرم. شوهرش گفت:

دیروز خانه‌ی دائی‌جان یحیا بودیم و حسین آقا سلامت رساند و  زدند زیر خنده‌.

علت خنده را پرسیدم. 

شوهر خواهرم که کارمند بهداری بود گفت:

قراره او بشه وزیر اقتصاد و من وزیر بهداری. 

پرسیدم:

چطور؟

گفت:

چون آقای بنی‌صدر در جمع دوستانش با توجه به صرفه‌جوئی حسین آقا گفته اگر او اگر روزی نخست وزیر شود، وزارت اقتصاد را به حسین خواهد داد تا اقتصاد ورشکسته‌ی ایران را درست کند. 

منم گفتم پس وزارت بهداری را بمن دهد تا اوضاع نابسامانش را درست کنم.

البته شوخی او معلول کمی آگاهی خودش از دانش پزشکی بود و پسردائی از علم اقتصاد. 

 تیم چهار نفری «بنی‌صدر، قائمی، پذیرنده و پسر دائی» را  از نو جوانی می‌شناختم و بارها آنان را که شش هفت سالی بزرگ‌تر از من  بودند، توی خیابان بوعلی دیده بودم. 

پسر دائی درس را ول و رفت دنبال کار. اما آن سه‌ی دیگر که به تحصیلات خویش ادامه دادند و برغم پست و مقامی که یافتند، رابطه‌ی دوستی خویش با پسردائی را نگداشتند و حسین در گردهم‌آئی آنان همیشه حضور داشت.

سال‌ها گذشت و انقلاب شد و بنی‌صدر رئیس جمهور شد و شوهر خواهرم گفت:
ممدچان نمل‌دانم چرا بنی‌صدر بقواش وفا نکرد
.
گفتم دست بردار! 

ولی بنی‌صدر رئیس جمهور و رئیس شورای انقلاب،‌ دعوت پسردائی را بصرف شام در آن خانه‌ی کوچکش توی آن کوچه‌ی تنگ و پیچاپیچ جنوب تهران پذیرفت.

 و "انقلابیون آن‌چنانی" بارها مزاحم پسر دائی شدند که چرا بنی‌صدر رابطه داشته‌ای. درست همان "انقلابیونی" که زمانی فریاد می‌زدند:

 کیهان و اطلاعات، تعطیل باید گردد

روزنامه‌ی بنی‌صدر، ایجاد باید گردد.

آنانی که نه کیهان و اطلاعات می‌خواندند و نه از بنی‌صدر چیزی می‌دانستند، بمانند میلیون‌ها ایرانی دیگر که امام را در ماه دیدند و مویش را لای فلان سوره‌ی قرآن یافتند.

پسردائی و شوهر خواهرم سالیانی است زیر خاک خوابیده‌اند و بنی‌صدر هم دیروز بدانان پیوست. یادشان گرامی!

من هیچ‌گاه هواخواه بنی‌صدر نبوده‌ام ولی از همان دوران دانشجوئی که او رهبر دانش‌جویان هواخواه جبهه‌ی ملی بود برای او اخترام قائل بودم و هستم چرا که نه دزد بود و نه فکری جز اعتلای نام ایران و ایرانی داشت.

ولی نفهمیدم چرا اوی آخوندزاده، چون ما جنس آخوند را نشناخته بود.

 



جان باز

 سرداری در اخبار صدا و سیما بجای توضیح علت سقوط هواپیمای حامل سرداران سپاه، گفت:
سردار احمد كاظمي، از این‌که در دوره‌ی جنگ ایران و عراق، سعادت به شهادت رسیدن را نیافته بود، نگران بود. حالا با سقوط این هواپیما او به مرادش رسیده است.(نقل به مضمون).
و این خاطره در ذهنم زنده شد.
سال
۱۳۷۴ بود. پس از سال‌ها دوری به وطن رفته ‌بودم. سری به بوشهر و برازجان و شیراز زدم. در بازگشت، هواپیمای ‌ما در اصفهان به زمین نشست. مشغول خواندن روزنامه بود که مسافر جوانی بغل دستم نشست. جوان تمام مدت چشم‌ش روی روزنامه‌ی من بود. احساس کردم که دنبال مطلب به‌خصوصی می‌گردد. روزنامه را به او تعارف کردم. با لهجه ی شیرین اصفهانی گفت:
ممنونم! نمی‌تونم به‌خونم. دید چشمام کامل نیس
.
پرسیدم چرا، چی شده؟
در جوابم
گفت:
جبهه بودم. ترکش خمپاره‌ئی بهم اصابت کرد. چشمام چند سالی بکلی نمی دید. ‌پارسال دکتری چشمامو عمل کرد. ده درصد یکی از چشمام بینائی‌شه باز یافته.
و ادامه داد که جان‌باز است و راهی تهران جهت شرکت در مسابقات کشوری بسکتبال جان‌بازان و امیدوار بود که در آینده‌ئی نزدیک بینائی‌اش بهبود یابد
.
پرسیدم:
دولت کمکی هم به تو می‌کند؟
سرش را تکانی داد و گفت:
ای‌ی‌ی.
پاسخش امیدوار کننده نبود. ولی گفت
:
جبهه نرفتم که از کسی کمک به گیرم. انتظار و توقعی‌ام از کسی ندارم
. به وظیفه‌ی خودم عمل کردم. خیلی از دوستام شهید شدن. من زنده ماندم، شکر نداره؟


خاکسپاری ویگن

شب به نیمه نردیک می‌شود. مست از تماشای فیلم "آواز در زیر باران" با هنرنمائی جین کلی، به سال‌های جوانی برگشته‌ام. آنگاه که سینما هما تازه افتتاح شده بود. در زادگاهم در همدان. چه سالی بود یادم نیست. سال‌های ۳۰ شمسی بود و من درسنین نوجوانی و به قول سعدی: چنان که افتد و دانی. بر شمار سینماهای شهرمان، سینمایی تازه اضافه شده بود که کلاس بالاتری داشت از دو سینمای پیش کسوتش، الوند و تاج. فیلم های بهتری می‌آورد و ما جوانان چقدر خوشحال بودیم از این بابت که حد اقل دو ساعتی از اوقات فراغت‌مان را می‌توانستیم به نحوی لذتبخش‌تر سپری کنیم و از گز کردن خیابان بوعلی خلاص شویم. فیلم دو ساعت رقص بود و آواز . نه! نمی‌توانم به نوشتن ادامه دهم. صدای موزیک آرام تلویزیون مرا به خود می‌خواند. کانال یک سوئد برنامه‌ای پخش می‌کند بنام "ترنمی شبانه". فکر کرده بودم که بسنده کنم به شنیدن آهنگش. ولی موسیقی مرا بخود می‌خواند. به جلوی تلویزیون می‌روم. محشراست! رقصی میانه ی مستانم آرزو است. تا پاسی از نیمه شب جلوی جعبه‌ی جادو میخ‌کوب می‌شوم. مست و مسحور از نوای آسمانی موسیقی و حرکات نرم رقصنده‌گان راهی تختم می‌شوم. یادم می‌آید که هم اکنون هزاران نفز ازمردم خوبمان درغربت، برای آخرین دیدار با خواننده‌ی" من همان آوازه خوان مردم خوبم هنوز" در کلیسائی در آن سوی دنیا و با چسمانی اشک‌آلود، ترانه‌ی بیاد ماندندی زیرا را زمزمه می‌کنند: من همان آوازه خوان مردم پاکم هنوز گرچه تو مشهور جهان خوانی مرا، خاکم هنوز قصه ها دارم نهان، ازشب‌های شیرین شما قصه‌ها از ظلمت روزهای غمگین شما آواز او را زمزمه می‌کنند و برای همیشه وداعش می‌گویند. رادیوی بالای سرم را روشن می‌کنم. ترنم آهنگی ملایم فضای اتاق را پر می‌کند نمی‌فهمم کی خواب مرا می‌رباید.

۱۳۸۷ فروردین ۲۶, دوشنبه

دایی‌جان ناپلئون

رادیو فرانسه مصاحبه‌ای داشت با ایرج پزشک‌زاد، نویسنده‌ی داستان دائی‌جان ناپلئون. فرنگیس حبیبی از او نظرش را در باره‌ی اعتقادش نسبت به شخصیت دائی‌جان پرسید. پزشک‌پور که دلش خیلی پر بود، ‌گفت: آخوندها با عنوان" ناموسی" به آن سریال که ناصر تقوائی خیلی هم خوب درستش کرده بود، حمله کردند و چپ‌ها که نخواستند عین حرف آخوندها را تکرار کنند، عنوان "بدی‌آموزی" به آن دادند. ولی فیلم مورد استقبال عموم قرار گرفت. یاد مصاحبه‌ای افتادم در زمان ریاست جمهوری بنی‌صدر در سیمای جمهوری اسلامی ایران. دکتر آیه‌الله بهشتی بود و دکتر کیانوری و چند نفری دیگر. دکتر بهشتی سیاست حزب توده را در زمان حکومت زنده‌یاد دکتر مصدق مورد حمله قرار داد و کار حزب توده را، خیانت به منافع ملت ایران قلمداد کرد. دکتر کیانوری با همان زبان چرب و نرم همیشگی و در عین حال پرخاش‌گرش پرسید: حضرت آیه‌ الله، آخه چرا؟ ما ال کردیم و ما بل کردیم। این مصدق بود که با آن سیاست احتیاط‌کارانه‌‌ش فکر می‌کرد با حمایت آمریکا کارش را پیش می‌برد. حضرت آیه‌الله، هیچ مدرکی نیست که فرمایشات شما را تایید کند. شما مدرکی دارید؟ ( نقل به مضمون) آیه الله بهشتی پیروزمندانه و لبخند به لب گفت: بله، چه مدرکی بهتر از حرف مردم کوچه و بازار؟ کیانوری در جواب گفت: همین؟ حرف مردم کوچه و بازار کافیه؟ با این دلیل می‌شه حزب ما رو خائن خوند؟ دکتر بهشتی سری تکان داد. ولی کیانوری زرنگ‌تر از آن بود که عقب بنشیند. در جواب گفت: حضرت آیه‌الله! همین مردم و کوچه و بازار می‌گن" بهشتی، بهشتی، طالقانی را تو کشتی!" واقعن طالقانی را شما کشتین؟ ما که می‌دونیم شما نکشتید ولی مردم کوچه و بازار اینو می‌گن. بهشتی یادم نیست که چه جوابی داد. ولی کیانوری حساب این گستاخی را خوب پس داد. روزی که برای مصاحبه روی صفحه‌ی تلویزیون ظاهرش کردند، یکی از دست‌هایش، تمام مدت بی‌حس روی میز قرار داشت. وقتی هم با کمک دست دیگرش خواست آن را جا بجا کند، اتفاقی افتاد که فیلم را چند لحظه قطع کردند که لمسی دست او مثلن آشکار نشود.